Skąd się biorą nazwy samochodów czyli Poniakiem po hajłeju

Nie wszędzie siedem jest szczęśliwą cyfrą. Jednym z takich krajów jest Japonia, z której pochodził Kiichiro Toyoda, założyciel Toyoty. Dlaczego litera "t" w nazwie firmy zastąpiła "d" figurującą w nazwisku Japończyka? Właśnie z powodów symbolicznych i przesądów.

Słowo "toyoda" w japońskiej pisowni jest wyrażane siedmioma znakami, podczas gdy "toyota" już ośmioma. Cyfra osiem zaś w Kraju Kwitnącej Wiśni uważana jest za szczęśliwą. Dlatego dziś po całym świecie poruszają się Toyoty, a nie Toyody.

Kiichiro Toyoda nie mylił się - nazwa jest tak samo ważna jak wygląd samochodu czy jego rozwiązania techniczne. Debiut nawet najbardziej wysublimowanego technologicznie wozu może skończyć się dramatem, jeśli jego nazwa nie jest chwytliwa lub - co gorsza - fatalnie się kojarzy.

* * *

Fiat miał albo nosa albo wybitnych znawców kultury japońskiej, albo jedno i drugie. Na czas odkrył, że liczba 164 w Kraju Kwitnącej Wiśni nie kojarzy się dobrze. Dlatego poza Japonią nigdzie indziej na świecie Alfa Romeo nie sprzedawała swojego samochodu 164 jako 165. Wiele wpadek wychodzi jednak na jaw dopiero po oficjalnej prezentacji samochodu. W tym przypadku Alfy Romeo Włosi mieli znacznie więcej szczęścia niż w przypadku Gingo.

Z wielką pompą na stoisku Fiata podczas zeszłorocznych targów w Genewie przedstawiono nowy miejski samochód. Nie mniejsza celebra towarzyszyła ogłoszeniu jego nazwy - dziennikarze poinformowali świat o narodzinach Gingo. Fiat nie cieszył się jednak długo nową nazwą - wkrótce Renault uznało, że jest ona zbyt podobna do Twingo. Fiat postanowił zmienić Gingo na uwielbianą przez Włochów Pandę. Niemal dwukrotnie wyższa od oczekiwań sprzedaż tego wozu wskazuje, że była to trafna decyzja.

* * *

Biura konstrukcyjne, zgłaszając unikalne rozwiązania w urzędach patentowych, równocześnie zastrzegają sobie określone nazwy i kombinacje cyfr czy liter i liczb. Często zdarza się, że nazwy zastrzegane są na wszelki wypadek. Nawet jeśli nigdy nie będą użyte.

Nie zawsze da się uniknąć konfliktów. Takich jak ten sprzed kilku lat między Audi a Volvo. Volvo chciało oznaczać swoje samochody literą "S" i cyfrą (np. S4, S6, S8). Okazało się jednak, że wcześniej takie nazewnictwo zastrzegła firma z Ingolstadt dla sportowych wersji swoich sedanów. Koniec końców Szwedzi musieli zadowolić się dodatkowym zerem (S40, S60, S80).

Skoro wybór właściwej nazwa dla nowego modelu jest sprawą ważną, to nazwa całej marki - pierwszorzędną. Czy zastanawialiście się kiedyś, co znaczy np. Kia, Nissan czy Daewoo?

* * *

Nic innego jak pompatyczność i lekka przesada musiały kierować twórcami nazw dwóch koreańskich firm - Daewoo i Kia. Pierwsza znaczy bowiem "wszechświat", druga - "jutrzenka wschodu". Mające zapewne gwarantować prosperity nazwy nie okazały się zwiastunami dobrych wiadomości - obie firmy zbankrutowały.

Jeździliście kiedyś "Plejadami dziedzictwem"? Uważacie, że taki samochód w ogóle nie istnieje? Pudło. To Subaru Legacy.

Nazwa Subaru wywodzi się nie tylko od japońskiej nazwy gwiazdozbioru Plejad. Sens tej nazwy bardziej oddaje tłumaczenie "jednoczyć się, łączyć". Dlaczego? Po II wojnie światowej Amerykanie dokonali podziału największych japońskich firm, zwykle mocno zaangażowanych w produkcję zbrojeniową. Osłabionym spółkom nie wiodło się jednak najlepiej i z czasem USA zgodziły się na ponowne łączenie firm utworzonych z podzielonych koncernów. Na tej fali zmian sześć firm wywodzących się z produkującej w czasie wojny samoloty Nakajima Aircraft Company weszło w skład Fuji Heavy Industries, właściciela Subaru.

Bardziej skomplikowaną kwestią jest rozszyfrowanie nazwy Nissan, która wywodzi od zwrotu "nihon sangyo". W języku Kraju Kwitnącej Wiśni oznacza to japoński przemysł samochodowy.

Choć większość nazw firm samochodowych pochodzi od nazwiska ich założycieli (Buick, Chrysler, Citroën, Dodge, Ferrari, Ford, Honda, Lamborghini, Lancia, Maserati, Oldsmobile, Opel, Porsche, Renault i Skoda), nie zawsze z takiego przywileju można skorzystać. Tę bolesną prawdę odczuł na własnej skórze August Horch. Ze względów prawnych nie mógł firmować swoich luksusowo-sportowych samochodów własnym nazwiskiem. Wymyślił więc, że może je wzorem renesansowych twórców zlatynizować. W ten sposób na motoryzacyjnej arenie pojawiło się Audi. "Audi" po łacinie znaczy bowiem to samo co "horch" w języku niemieckim, czyli "słuchaj". Z podobnych względów także i Enzo Ferrari swój pierwszy własny samochód zmuszony był sygnować zupełnie anonimową nazwą Auto Avio Construzioni.

Do rozszyfrowania nazw niektórych marek potrzebne są spore umiejętności lingwistyczne ("volvo" po łacinie oznacza "toczę się"; "volkswagen" - w języku Goethego "samochód dla ludu") lub znajomość geografii oraz astronomii (Pontiac jest miastem w stanie Michigan; Mercury i Saturn są planetami). Czasem firmy tworzą nowe słowa w oparciu o znane już wyrazy posiadające odpowiednie dla marki konotacje. Lexus jest pochodną luksusu, zaś Infiniti - nieskończoności (z ang. infinity).

SKRÓTY BEZ TAJEMNIC

Wiele firm stosuje w swoich nazwach akronimy. Pewnie nieraz zastanawiałeś się, co oznaczają. Poniżej ich rozwinięcie wraz z tłumaczeniem. Voila!